ตัวโน้ต
โน้ตใช้เป็นพื้นฐานในการเรียนดนตรี ใช้เป็นตัวกลางสื่อเสียงดนตรีให้มีความเข้าใจตรงกันระหว่างครูผู้สอนกับนักเรียน และยังเป็นสัญลักษณ์ให้นักเรียน บันทึกบทเพลง เพื่อใช้เป็นการทบทวนด้วยตนเองได้

โน้ตตัวพยัญชนะ ที่ใช้เรียนดนตรีไทย มีสัญลักษณ์แทนเสียงดังนี้

ด แทนเสียง โด
มีจุดข้างบนหมายถึงเสียงโดสูง ดํ มีจุดข้างล่างหมายถึงโดเสียงต่ำ ดฺ

ร แทนเสียง เร
มีจุดข้างบนหมายถึงเสียงเรสูง รํ มีจุดข้างล่างหมายถึงโดเสียงต่ำ รฺ

ม แทนเสียง มี
มีจุดข้างบนหมายถึงเสียง มีเสียงสูง มํ มีจุดข้างล่างหมายถึง มีเสียงต่ำ มฺ

ฟ แทนเสียง ฟา
มีจุดข้างบนหมายถึงเสียงฟาสูง ฟํ มีจุดข้างล่างหมายถึงฟา เสียงต่ำ ฟฺ

ซ แทนเสียง ซอล
มีจุดข้างบนหมายถึงเสียงซอล สูง ซํ มีจุดข้างล่างหมายถึงซอล เสียงต่ำ ซฺ

ล แทนเสียง ลา
มีจุดข้างบนหมายถึงเสียงลา สูง ลํ มีจุดข้างล่างหมายถึงลาเสียงต่ำ ลฺ

ท แทนเสียง ที
มีจุดข้างบนหมายถึงเสียงที สูง ทํ มีจุดข้างล่างหมายถึงที เสียงต่ำ ทฺ

ห้องเพลงที่ใช้บันทึก

๑ . หนึ่งบรรทัดมี แปด ห้องเพลง

- - - -

- - - -

- - - -

- - - -

- - - -

- - - -

- - - -

- - - -

๒. หนึ่งห้องเพลง มี สี่ตัวโน้ต (ขั้นพื้นฐาน)

๑ ๒ ๓ ๔

๑ ๒ ๓ ๔

๑ ๒ ๓ ๔

๑ ๒ ๓ ๔

๑ ๒ ๓ ๔

๑ ๒ ๓ ๔

๑ ๒ ๓ ๔

๑ ๒ ๓ ๔

๓ . ใช้เส้นน้อยแทน ตัวโน้ตในห้อง

- - - -

- - - -

- - - -

- - - -

- - - -

- - - -

- - - -

- - - -

 

* โน้ตใน ๑ ห้องเพลงสามารถมีมากกว่า ๔ ตัวโน้ตได้ เป็นการอ่านโน้ตในระดับสูงขึ้น *

 เทคนิคการอ่านโน้ตของดนตรีไทย

๑ เคาะจังหวะสามัญ (จังหวะอย่างสม่ำเสมอ แบบ ช้า )

๒ ตัวโน้ตที่ ๔ ของห้องจะอ่านพร้อมจังหวะเคาะ

 การอ่านโน้ตแบบต่างๆ

ตัวโน้ต จบพร้อมจังหวะ

- - - ดฺ

- - - รฺ

- - - มฺ

- - - ฟ

- - - ซ

- - - ล

- - - ทํ

- - - ดํ


 

 แบบ ๑ ตัวโน้ตจบก่อนจังหวะ (ลักจังหวะ)

ดฺ - - -

รฺ - - -

มฺ - - -

ฟ - - -

ซ - - -

ล - - -

ทํ - - -

ดํ - - -





แบบ๒ ตัวโน้ต จบพร้อมจังหวะ

- ดฺ - ร

- ม - ฟ

- ซ - ล

- ท - ดํ

- ดํ - ท

- ล - ซ

- ฟ - ม

- ร - ดฺ


 แบบ๒ ตัวโน้ตจบก่อนจังหวะ (ลักจังหวะ)

- ดฺ ร -

- ม ฟ -

- ซ ล -

- ท ดํ -

- ดํ ท -

- ล ซ -

- ฟ ม -

- ร ดฺ -


 แบบ๒ ตัวโน้ตจบก่อนจังหวะ (ลักจังหวะ)  

ดฺ ดฺ - -

ร ร - -

ม ม - -

ฟ ฟ - -

ซ ซ - -

ล ล - -

ท ท - -

ดํ ดํ - -


  แบบ๒ ตัวโน้ตจบพร้อมจังหวะ

- - ดฺ ดฺ

- - ร ร

- - ม ม

- - ฟ ฟ

- - ซ ซ

- - ล ล

- - ท ท

- - ดํ ดํ



แบบ ๓ ตัวโน้ตจบพร้อมจังหวะ

- ดฺ ร ม

- ร ม ฟ

- ม ฟ ซ

- ฟ ซ ล

- ซ ล ท

- ล ท ดํ

- ท ดํ รํ

- ดํ รํ มํ


 แบบ ๓ ตัวโน้ตจบก่อนจังหวะ (ลักจังหวะ)

มํ รํ ดํ -

รํ ดํ ท -

ดํ ท ล -

ท ล ซ -

ล ซ ฟ -

ซ ฟ ม -

ฟ ม ร -

ม ร ดฺ -


 แบบ ๓ ตัวโน้ตจบพร้อมจังหวะ

ดฺ - ร ม

ร - ม ฟ

ม - ฟ ซ

ฟ – ซ ล

ซ - ล ท

ล - ท ดํ

ท - ดํ รํ

ดํ - รํ มํ


 แบบ ๓ ตัวโน้ตจบพร้อมจังหวะ

มํ รํ - ดํ

รํ ดํ - ท

ดํ ท – ล

ท ล - ซ

ล ซ - ฟ

ซ ฟ - ม

ฟ ม - ร

ม ร - ดฺ


แบบ๔ ตัวโน้ต บพร้อมจังหวะ

ดฺ ร ม ฟ

ซ ล ท ดํ

ดํ ท ล ซ

ฟ ม ร ดฺ

ดฺ ร ม ฟ

ซ ล ท ดํ

ดํ ท ล ซ

ฟ ม ร ดฺ


 

* การอ่านโน้ตนักเรียนจะต้องใช้เสียงที่อ่านให้มีระดับเสียงที่แตกต่างกัน ลดหลั่น หรือสูงขึ้น ไปตามเสียงโน้ตนั้น จะ ไม่อ่านโน้ตทุกตัวในระดับเสียงเดียวกัน